Veel gestelde vragen

In principe kunnen beugelbehandelingen tot elke leeftijd worden gedaan. Ook bij volwassenen is het heel goed mogelijk om het gebit met beugels recht te zetten. Wel is het zo dat de kwaliteit van gebit, tandvlees en kaakbot voldoende goed moet zijn voor een orthodontische behandeling. Bovendien kan een afwijkende stand van de kaken bij volwassenen niet meer met beugels worden gecorrigeerd. Volwassenen groeien namelijk niet meer. Een afwijkende kaakstand kan echter nog wel door de kaakchirurg operatief gecorrigeerd worden.

Het is onmogelijk vooraf precies te vertellen hoeveel een orthodontische behandeling zal gaan kosten. De kosten hangen in de eerste plaats af van het type beugel. Er zijn uitneembare, gedeeltelijk vaste en volledig vaste beugels. Verder zijn de kosten erg afhankelijk van het behandelingsverloop en het aantal behandelingen. Een langdurige behandeling kost in het algemeen meer dan een vlot verlopende behandeling. De globale kosten variëren ongeveer van zo'n 1400 tot 2300 euro voor respectievelijk behandelingen met uitneembare en vaste beugels. Deze totaalbedragen brengt de orthodontist niet in één keer in rekening. Voor de actuele tarieven raadpleegt u het beste de site van de NZa. Hiertoe volgt u deze link voor de orthodontistentarieven orthodontie en deze link voor de tandartstarieven orthodontie.

Beide buitenbeugels verplaatsen het bovengebit en de bovenkaak naar achteren. De twee bandjes waaraan een petjesbeugel vast zit, lopen over het achterhoofd. Vandaar de naam petjesbeugel. De band van een nekbeugel zit in de nek. Met andere woorden: de werking van beide beugels is anders. Een petjesbeugel wordt vooral gebruikt om tijdens de groei de stand van de onder- en bovenkaak ten opzichte van elkaar te verbeteren. Wie een petjesbeugel nodig heeft, krijgt meestal tegelijkertijd een 'blokbeugel' te dragen. Een nekbeugel wordt meestal meer gebruikt om de bovenkiezen naar achteren te bewegen. Dit wordt gedaan om ruimte te maken voor het rechtzetten van de boventanden. Het hangt af van het soort gebitsafwijking welke beugel het meest geschikt is. De orthodontist gebruikt vaak röntgenfoto's van het hoofd om te beoordelen wat de beste beugel is.

Als een tand niet uit zichzelf wil doorbreken, moet deze wat extra geholpen worden. Dit wordt dan 'vrijleggen' genoemd. Dat doet de kaakchirurg en gaat als volgt: eerst krijg je - net als bij de tandarts - een paar prikjes (verdoving). Daarna voel je niets meer van de ingreep. De kaakchirurg maakt een sneetje in het tandvlees. Soms moet hij een beetje bot weghalen. Hij plakt op de vrijgelegde hoektand een 'slotje' (bracket). Aan het 'slotje' zit een metalen draadje. Het tandvlees wordt vervolgens met een paar hechtingen weer dichtgemaakt. De hechtingen lossen meestal vanzelf weer op. Het draadje steekt na de ingreep iets uit het tandvlees. Zo kan de orthodontist via het draadje de tand voorzichtig met een beugel uit de kaak bewegen.

In Nederland mogen tandartsen alle tandheelkundige behandelingen doen. Dus ook alle operaties in de mond en alle beugelbehandelingen. In de praktijk is het echter zo dat de meeste tandartsen hun eigen grenzen kennen. Zo zullen tandartsen, die zelf beugelbehandelingen doen, meestal geen al te ingewikkelde gebitsafwijkingen behandelen. Het is voor de gemiddelde tandarts namelijk ondoenlijk alle kennis en kunde te beheersen die de orthodontist in de vierjarige fulltime specialistenopleiding na de tandartsstudie heeft opgedaan. Bovendien is het voor een tandarts onmogelijk de vele ontwikkelingen in de orthodontie bij te houden naast alle ontwikkelingen in de tandheelkunde.

Om orthodontist te worden, moet je eerst tandheelkunde hebben gestudeerd. In Nederland kan dat aan de universiteiten van Amsterdam, Groningen en Nijmegen. Deze studie tandheelkunde duurt zes jaar. Hierna kun je aan de universiteiten van Amsterdam, Groningen en Nijmegen de specialistenopleiding tot orthodontist volgen. Dat is een vierjarige fulltime opleiding. Tijdens deze opleiding leert de orthodontist in opleiding om met allerlei soorten beugels te werken. Eerst leert hij dat met behulp van speciale kunstkaken. Later leert hij onder begeleiding de beugels bij 'echte' patiënten te gebruiken. Pas nadat de specialistenopleiding met succes is afgerond, kan de orthodontist in het erkende specialistenregister van de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (NMT) worden ingeschreven. In totaal moet je dus minstens 10 jaar aan de universiteit studeren voordat je orthodontist bent.

Vaak moet de orthodontist ruimte maken om scheve tanden met een beugel recht te kunnen zetten. In veel gevallen kan dat met behulp van een buitenbeugel. Maar soms kan er met een buitenbeugel niet genoeg ruimte worden gemaakt. In dat geval kan de orthodontist vaak nog wel voldoende ruimte maken door kiezen te trekken. Aan de hand van gebitsmodellen en röntgenfoto's beoordeelt de orthodontist of het echt nodig is om kiezen te trekken en zo ja welke hij dan het best kan trekken.

Nee, het is lang niet altijd nodig  te wachten totdat alles is gewisseld voor je een beugel kunt krijgen. Voor een vaste beugel is het wel vaak nodig dat alles - of bijna alles - is gewisseld. Maar dikwijls moet eerst de stand van het onder- en bovengebit ten opzichte van elkaar met uitneembare beugels worden gecorrigeerd. Meestal gebruikt de orthodontist hiervoor 'blokbeugels' en buitenbeugels. Deze beugels kunnen in de regel het best worden gebruikt als de wisseling nog niet ten einde is. Wanneer er namelijk wordt gewacht tot alles is gewisseld, bestaat de kans dat de kaakgroei bijna is afgelopen. Dan wordt het moeilijk om de stand van het onder- en bovengebit ten opzichte van elkaar alsnog met beugels goed te krijgen.

Iedere beugel heeft zo zijn eigen toepassingsmogelijkheid. Het is eigenlijk te vergelijken met gereedschap, zoals bijvoorbeeld een hamer en een zaag. Met een zaag kun je goed zagen. Maar je kunt er niet zo goed een spijker mee in de muur slaan. Daar is een hamer beter geschikt voor. Maar een hamer is weer niet geschikt om mee te zagen. In het algemeen is een uitneembare beugel vaak meer geschikt om groepen tanden en kiezen te verplaatsen. Zo wordt bijvoorbeeld met een uitneembare beugel als een 'blokbeugel' het hele bovengebit naar achteren en het hele ondergebit naar voren verplaatst. Vaste beugels zijn meestal wat meer geschikt om individuele tanden en kiezen te verplaatsen. Aan de hand van gebitsmodellen en röntgenfoto's beoordeelt de orthodontist met welke beugel hij een gebitsafwijking het best kan corrigeren.

De last die je van een beugel hebt, kan per persoon erg verschillen. Als je net een beugel hebt gekregen, kun je er vooral de eerste twee nachten best wel wat last van hebben. Eventueel kun je dan pijnstillers gebruiken (bijvoorbeeld paracetamol). Als je veel last van je tanden hebt met kauwen, kun je tijdelijk zacht voedsel eten (zoals brood zonder korst, pap en soep). Na een dag of twee neemt de last die je van een beugel hebt doorgaans snel af. De meesten hebben een week nodig om goed aan de beugel te wennen. Het praten en slikken met de beugel gaat dan steeds beter. Als je goed doorzet, heb je er daarna meestal weinig last meer van. Telkens als de orthodontist de beugel heeft bijgesteld, kunnen de tanden wel weer even een paar dagen gevoelig zijn. Maar bijna altijd heb je er dan veel minder last van dan toen je de beugel voor het eerst kreeg.

Bij een operatieve kaakcorrectie corrigeert de kaakchirurg de stand van de kaken door middel van een kaakoperatie. Zo'n behandeling wordt meestal een osteotomie genoemd. De operatie wordt in de regel pas na de groeiperiode gedaan. In het kort komt de behandeling erop neer dat de orthodontist het gebit eerst met een vaste beugel ('plaatjesbeugel') rechtzet. Daarna plaatst de kaakchirurg de onder- en bovenkaak operatief in de goede stand. Deze operatie gebeurt onder narcose. De operatie gebeurt van binnenuit. In het algemeen zijn er dus na de operatie geen littekens in het gezicht te zien. Na de operatie blijft de beugel meestal nog enige tijd in de mond om het onder- en bovengebit zo goed mogelijk op elkaar te plaatsen. De metalen schroefjes waarmee de kaken tijdens de operatie zijn vastgezet, verwijdert de kaakchirurg gewoonlijk een half jaar later.

Ja. Het is zelfs heel belangrijk dat je tijdens de beugelbehandeling bij je eigen tandarts onder controle blijft. De orthodontist kijkt iedere keer naar de tanden om te zien of de beugelbehandeling goed gaat. Hij stelt de beugel ook telkens bij. Maar de orthodontist let niet speciaal op gaatjes en tandvleesontstekingen. Daarvoor moet je bij de tandarts onder controle blijven!

Nee, daar voel je zelfs bijna niets van. Bij het eruit halen van een vaste beugel verbuigt de orthodontist met een speciale tang de metalen plaatjes die op de tanden zitten een klein beetje. De lijm laat dan meteen los. Meestal is een vaste beugel eruit voor je er erg in hebt. De meeste tijd gaat zitten in het schoonmaken van de tanden en kiezen.